Quạt điện là một thiết bị quen thuộc trong cuộc sống hàng ngày. Dù đắt hay rẻ, tất cả đều hoạt động theo một nguyên lý và sơ đồ thống nhất. Nhưng bạn đã từng bị mất dấu khi nối dây quạt điện chưa? Hãy cùng tìm hiểu cách nối dây tụ điện cho quạt điện theo sơ đồ quạt điện 3 số.

1. Cấu tạo động cơ của quạt điện

• Stator: Là phần đứng yên của quạt điện gồm dây quấn và lõi thép. Lõi thép là sự ghép lại của các lá thép với độ dày từ 0,35-0,5mm. Dây quấn có thể là nhôm hoặc đồng. Ở Việt Nam, Stator thường có 16 rãnh.
• Rotor: Là phần chuyển động, còn gọi là trục quay. Rotor được cấu tạo từ các lá thép kỹ thuật.
• Tụ điện: Đóng vai trò khởi động cho động cơ điện.
• Bạc đạn: Là ổ giữ dầu bôi trơn giảm ma sát.
• Bộ khung nhôm: Tác dụng ghép nối Stator và Rotor.

2. Nguyên lý hoạt động

Để quạt chạy, Stator được cung cấp một dòng điện xoay chiều. Dòng điện này sẽ tạo thành một từ trường quay khi đi qua các bó dây quấn. Từ trường này tác dụng lên Rotor và khiến nó quay theo chiều của từ trường.

3. Sơ đồ mạch điện của quạt

Hình 1: Sơ đồ quạt điện với 3 công tắc

Giải thích sơ đồ:

• D2: Công tắc số 1 - Mức quay nhỏ nhất
• D3: Công tắc số 2 - Mức quay trung bình
• D4: Công tắc số 3 - Mức quay mạnh nhất
• L0: Cuộn dây đề
• L1, L2: Cuộn dây số
• L3: Cuộn dây chạy
• C: Tụ điện. C=2mf đối với quạt B400 và C=1,5mf đối với quạt bàn B300

4. Cách đấu dây động cơ quạt với tụ điện

Khi mua một Stator mới, bạn sẽ có hướng dẫn từ nhà sản xuất. Nhưng nếu bạn muốn sử dụng các linh kiện cũ để ráp lại một chiếc quạt, bạn sẽ gặp khó khăn khi mất dấu các dây điện. Vậy làm sao phân biệt được các dây D1, D2, D3, D4, D5 trong 5 dây màu xanh lá cây, vàng, hồng, xám, trắng?

Hình 3: Khi mất dấu những dây trong động cơ quạt

Dụng cụ cần có: Đồng hồ vạn năng, mỏ hàn, dây thiếc hàn.

Từ sơ đồ mạch điện, ta thấy điện trở giữa D1 và D5 sẽ lớn nhất vì phải đi qua cả 4 cuộn dây L1, L2, L3, L4. Bạn cần đo điện trở của từng cặp dây trong tất cả 5 dây. Sau đó, đánh dấu 2 đầu dây có điện trở cao nhất là D1 và D5 (dây màu xanh lá và hồng).

Hình 6: Đánh dấu dây D2 màu xám bằng bút xóa

Tiếp theo, bạn cần đo giữa đầu dây D5 và 2 đầu dây còn lại. Đầu dây có điện trở lớn hơn sẽ là dây D3 (dây màu trắng). Dây còn lại là dây D4 (số mạnh nhất).

Lưu ý: Nếu quạt quay ngược sau khi nối dây, hãy đổi lại vị trí dây D1 và D5, hay đổi chiều của Rotor.

Bài viết này sử dụng một số hình ảnh của Blogger Bùi Thanh Hải.

Quạt điện đã trở thành một thiết bị không thể thiếu trong cuộc sống. Hiểu rõ về sơ đồ quạt điện 3 số và cách nối dây tụ điện sẽ giúp bạn tự tin thực hiện sửa chữa và tận hưởng niềm vui từ việc làm thủ công.