Những điều cần biết về nguồn xung và sơ đồ mạch nguồn xung 24V

Nguồn xung đã trở thành một linh kiện không thể thiếu trong các thiết bị điện tử hiện nay. Trong các thiết bị gia dụng như nồi cơm điện, lò vi sóng, lò nướng, bếp từ,… nguồn xung 24V là một trong những nguồn xung phổ biến. Vậy sơ đồ mạch nguồn xung 24V hoạt động như thế nào? Hãy cùng tìm hiểu trong bài viết này để hiểu rõ hơn về sơ đồ mạch và nguyên lý hoạt động của nguồn xung 24V.

Một sản phẩm mạch nguồn xung

Công dụng của nguồn xung là gì?

Nguồn xung có công dụng biến đổi nguồn điện xoay chiều thành nguồn điện một chiều thông qua chế độ dao động xung được tạo bằng các mạch điện tử kết hợp với một biến áp xung. Trước khi có nguồn xung, người ta thường sử dụng nguồn tuyến tính cổ điển, nhưng nguồn xung đã khắc phục được hai nhược điểm lớn nhất của nguồn tuyến tính: cồng kềnh chiếm diện tích và chi phí chế tạo cao.

Chính với công dụng này, nguồn xung 24V ngày càng được sử dụng nhiều hơn. Chúng được thị trường đánh giá cao và được lựa chọn bởi nhiều người tiêu dùng.

Ưu điểm của nguồn xung

Những điểm đặc biệt của nguồn xung khiến nó thay thế được nguồn tuyến tính:

  • Nguồn xung có kích thước nhỏ gọn hơn nhiều so với nguồn tuyến tính, giúp cho sản phẩm điện tử gọn nhẹ hơn.
  • Nhờ khả năng hoạt động tốt ở dải tần cao của biến áp xung, nguồn xung có hiệu suất làm việc cao, ít nóng và giúp gia tăng tuổi thọ của thiết bị.
  • Nguồn xung có cấu tạo đơn giản và dễ dàng điều chỉnh hơn.
  • Với việc sử dụng nguồn xung, thiết bị có thể nhận được biên độ điện áp vào lớn.
  • So với nguồn tuyến tính, chi phí lắp ráp nguồn xung ít hơn.

Nguồn xung có kích thước nhỏ gọn

Nhược điểm của nguồn xung

Bên cạnh những ưu điểm, nguồn xung cũng có một số nhược điểm cần phải khắc phục:

  • Các linh kiện trong bộ nguồn xung thường gặp phải tình trạng hư hỏng cùng lúc, khi một bộ phận gặp vấn đề thì những bộ phận khác cũng không được bảo toàn.
  • Sửa chữa nguồn xung khá rắc rối vì trong một bảng mạch lớn có nhiều mạch điện với cấu tạo khác nhau, yêu cầu người sửa chữa phải có kiến thức và kinh nghiệm vững chắc.
  • Một số linh kiện như Mosfet, IC nguồn và biến áp xung thường khó có thể mua ngoài thị trường, và nếu có thì giá bán cũng khá cao. Điều này gây khó khăn cho việc thay thế linh kiện.
  • Đối với quá trình sửa chữa nguồn xung, việc xác định sơ đồ chân biến áp xung là yêu cầu cần thiết để mạch hoạt động tốt.

Nguồn xung có một số linh kiện hiếm gặp trên thị trường

Cấu tạo cơ bản của nguồn xung 24V

Nguồn xung 24V gồm các bộ phận cơ bản sau:

  • Biến áp xung: Hoạt động tốt ở dải tần cao.
  • Cầu chì: Bảo vệ mạch nguồn khi bị ngắn mạch.
  • Cuộn chống nhiễu, diode chỉnh lưu và tụ lọc sơ cấp: Biến đổi điện áp xoay chiều thành một chiều và tích trữ tại tụ lọc sơ cấp.
  • Sò công suất: Đóng ngắt điện từ chân (+) của tụ lọc sơ cấp vào cuộn dây sơ cấp của biến áp xung, sau đó cho xuống mát.
  • Tụ lọc nguồn thứ cấp: Tích trữ điện từ cuộn thứ cấp của biến áp xung, cung cấp cho tải tiêu thụ.
  • IC quang và IC TL431: Tạo điện áp cố định để khống chế điện áp ra bên thứ cấp một cách ổn định.

Sơ đồ mạch nguồn xung

Sơ đồ mạch nguồn xung 24V

Sơ đồ mạch nguồn xung 24V gồm các bộ phận sau: AC IN, lọc nhiễu, chỉnh lưu, chuyển mạch, biến áp xung, chỉnh lưu, ổn áp, hồi tiếp, bộ tạo xung, DC OUT.

Thông qua sơ đồ mạch nguồn xung 24V, ta có thể tìm hiểu nguyên lý hoạt động của nó như sau:

  • Điện áp đi vào từ AC IN 80V-220V trải qua các cuộn lọc nhiễu, sau đó vào đi ốt chỉnh lưu để tạo thành dòng điện một chiều khoảng 130 – 300V tại tụ lọc nguồn sơ cấp. Điện được tích trữ tại tụ lọc nguồn cho cuộn dây sơ cấp của biến áp xung hoạt động, nó được cấp điện theo xung cao tần thông qua khối chuyển mạch bán dẫn.
  • Theo sơ đồ chân biến áp xung, lúc này tại cuộn thứ cấp của biến áp xung, điện được các mạch chỉnh lưu để trở thành dòng điện một chiều cung cấp cho tải tiêu thụ. Đối với sơ đồ mạch nguồn xung 24V, điện áp thứ cấp sẽ là 24V nhờ vào mạch ổn áp.
  • Trong khi đó, mạch hồi tiếp lấy tín hiệu điện áp ra, sau đó đưa vào bộ tạo xung dao động nhằm mục đích khống chế tần số dao động ổn định với điện áp 24V.

Việc tìm hiểu sơ đồ mạch nguồn xung 24V và sơ đồ chân biến áp xung không chỉ để làm tốt công tác kiểm tra và sửa chữa mạch nguồn xung của các thiết bị điện gia dụng, mà còn giúp hiểu rõ hơn và dễ dàng hơn về sơ đồ nguyên lý trạm biến áp.

Xem bài viết về: Nguyên Lý làm việc của cuộn kháng điện là gì?