Hướng dẫn cách cúng thôi nôi cho bé trai và bé gái: Bí quyết để tổ chức lễ thôi nôi đầy đủ và ý nghĩa

Cúng thôi nôi là một trong những lễ nghi truyền thống không thể thiếu trong văn hoá Việt Nam. Đây là cơ hội để gia đình và người thân chúc phúc, đánh dấu cột mốc quan trọng trong cuộc sống của bé trai và bé gái. Bài viết này sẽ hướng dẫn bạn cách tổ chức lễ thôi nôi cho bé trai và bé gái một cách chi tiết và chính xác nhất.

Cúng thôi nôi là gì và mục đích?

Lễ thôi nôi, còn được gọi là “ngày bé có tuổi”, là một nghi lễ truyền thống để đánh dấu sự phát triển của con trẻ. Trong lễ thôi nôi, việc bày trí mâm cúng và thực hiện bài khấn là những hoạt động không thể thiếu.

Đôi khi, người ta nhầm lẫn lễ thôi nôi với lễ đầy tháng. Tuy nhiên, cúng thôi nôi và cúng đầy tháng có mục đích hoàn toàn khác nhau. Lễ đầy tháng là dịp để thông báo về sự có mặt của bé mới trong gia đình và biểu hiện lòng biết ơn và nguyện vọng của gia đình đối với các bậc cha mẹ và tổ tiên.

Cách tính ngày cúng thôi nôi

Nôi là một loại giường nhỏ mà gia đình thường dùng cho bé trong 12 tháng đầu đời. Đúng như tên gọi “thôi nôi”, sau ngày này, bé sẽ không còn sử dụng loại nôi này nữa. Có một câu tục ngữ “Gái lùi 2 trai lùi 1”, nghĩa là đối với bé gái, ngày cúng thôi nôi sẽ trước 2 ngày so với ngày sinh, còn đối với bé trai là 1 ngày.

Cúng thôi nôi thì tính lịch âm hay lịch dương?

Việc tính toán ngày cúng thôi nôi theo lịch âm hay lịch dương là một câu hỏi mà nhiều người băn khoăn. Theo truyền thống, lễ cúng thôi nôi được tính dựa trên lịch âm.

Hướng dẫn mâm cúng chi tiết cho bé trai, bé gái

Lễ cúng thôi nôi như là cách đánh dấu sự phát triển của con trẻ

Ở mỗi vùng miền, nghi thức cúng lễ có thể có sự thay đổi dựa vào văn hoá của từng miền. Tuy nhiên, cúng thôi nôi cho bé trai và bé gái vẫn có những yếu tố chung.

Cúng thôi nôi, bạn cần chuẩn bị 2 mâm cúng chính là mâm cúng Ông Thần Tài, Thổ Địa, Ông Táo và mâm cúng 12 Mụ Bà và Đức Ông. Ngoài ra, trong ngày này, các bậc phụ huynh thường bày ra một mâm đồ chơi để đoán tương lai của bé thông qua món đồ mà bé bốc. Dưới đây là danh sách các món cần có trong các mâm cúng:

  • 1 đĩa trái cây ngũ quả nhiều màu sắc.
  • 1 chén chè đậu xanh.
  • 1 đĩa xôi đậu xanh hoặc xôi gấc.
  • 1 bộ tam sên gồm thịt, trứng, tôm (hoặc cua, tuyệt đối không chọn con sứt mẻ, gãy càng).
  • 3 ly nước, hoa, hương để thắp.

Danh sách các món cần cho mâm cúng Ông Thần Tài, Thổ Địa, Ông Táo

  • 1 con gà luộc, đầy đủ các bộ phận, đặt để đầu ngẩng cao.
  • Trầu têm cánh phượng.
  • Heo quay, bánh hỏi.
  • 1 đĩa trái cây.
  • 1 bình hoa.
  • 12 đĩa xôi nhỏ kèm 1 đĩa xôi lớn.
  • 12 chén chè (con gái chọn chè xôi nước, con trai chọn chè đậu trắng) kèm 1 tô chè lớn.
  • 12 chén cháo kèm 1 tô cháo lớn.
  • 12 chung nước hoặc rượu trắng.
  • 12 cây nến và hương để thắp.
  • Bộ giấy tiền cúng thôi nôi; chuẩn bị thêm chén, đũa, muỗng, và đặc biệt nên có 1 đôi đũa hoa bởi theo quan niệm dân gian, Mụ Bà thích dùng đũa này.

Những nghi thức khi cúng thôi nôi

Trong quá trình thực hiện nghi thức cúng thôi nôi, bạn cần chú ý đến việc chọn hoa cúng, cách vái lạy, và văn khấn.

Cách chọn hoa cúng: Hãy chọn những loại hoa có màu sắc tươi sáng và vui tươi để tạo ra không khí vui vẻ trong lễ cúng. Đồng thời, bạn cũng nên tìm hiểu ý nghĩa của từng loài hoa để gửi gắm ước mong của cha mẹ vào bé.

Cách vái lạy và đọc văn khấn: Khi chuẩn bị đầy đủ các mâm cúng, bạn cần đọc văn khấn. Dưới đây là một bài văn khấn mà bạn có thể sử dụng:

Nam mô A Di Đà Phật! (đọc 3 lần)
Nam mô Đại Bi Quan Thế m Bồ Tát
- Con lạy Đệ nhất Thiên tỷ đại tiên chúa
- Con kính lạy Đệ nhị Thiên đế đại tiên chúa
- Con kính lạy Đệ tam Thiên Mụ đại tiên chúa
- Con kính lạy Tam thập lục cung chư vị Tiên Nương
Hôm nay là ngày ….. tháng ….. năm ……
Vợ chồng con là ……………… sinh được con (trai, gái) đặt tên là …………
Chúng con ngụ tại …………
Nay nhân ngày đầy năm chúng con thành tâm sửa biện hương hoa lễ vật và các thứ cúng dâng bày lên trước án, trước bàn tọa chư vị Tôn thần kính cẩn tâu trình:
Nhờ ơn thập phương chư Phật, chư vị Thánh hiền, chư vị Tiên Bà, các đấng Thần linh, Thổ công địa mạch, Thổ địa chính thần, Tiên tổ nội ngoại, cho con sinh ra cháu, tên …………….. sinh ngày ………………… được mẹ tròn, con vuông.
Cúi xin chư vị tiên Bà, chư vị Tôn thần giáng lâm trước án, chứng giám lòng thành thụ hưởng lễ vật , phù hộ độ trì, vuốt ve che chở cho cháu được ăn ngon, ngủ yên, hay ăn chóng lớn, vô bệnh vô tật, vô ương, vô hạn, vô ách, phù hộ cho cháu bé được tươi đẹp, thông minh, sáng láng, thân mệnh bình yên, cường tráng, kiếp kiếp được hưởng vinh hoa phú quý. Gia đình con được phúc thọ an khang, nhân lành nảy nở, nghiệp dữ tiêu tan, bốn mùa không hạn ách nghĩ lo.
Xin thành tâm đỉnh lễ, cúi xin được chứng giám lòng thành.
Nam mô A Di Đà Phật! (đọc 3 lần)

Khi kết thúc đọc văn khấn, bạn cần chắp tay của bé yêu, và vái trước án 3 lần nhang thì lễ tạ.

Nghi thức cho bé bắt miếng (bốc đồ dự đoán tương lai)

Việc bé bắt miếng trong ngày thôi nôi là một hoạt động thú vị để dự đoán tương lai của bé. Bạn hãy chuẩn bị nhiều món đồ chơi biểu hiện cho các ngành nghề như máy bay, máy tính, cây kéo, bút, micro. Đặt chúng trước mặt bé và bé sẽ tự bốc món đồ mà bé thích nhất.

Nghi lễ mừng tuổi cho bé

Cuối lễ thôi nôi, gia đình, người thân và bạn bè sẽ chúc phúc và gửi lì xì cho bé. Đây là những lời chúc tốt đẹp như “mau ăn chóng lớn”, “khỏe mạnh”, “ngoan ngoãn”,… để bé trưởng thành trong bình an và hạnh phúc. Phong bao lì xì được xem như gửi cho bé sự may mắn, mong cuộc đời thuận lợi và thành công.

Ý nghĩa của việc cho bé bốc đồ trong thôi nôi

Việc cho bé bốc đồ có ý nghĩa tượng trưng là để gia đình dự đoán tương lai nghề nghiệp của bé dựa trên món đồ đầu tiên mà bé bốc. Ví dụ, bé bốc máy tính cầm tay có thể trở thành chuyên gia tài chính, nhân viên kế toán, hay nhà nghiên cứu. Bé bốc ống nghe có thể trở thành bác sĩ, y tá, điều dưỡng, hoặc chuyên viên chăm sóc sức khỏe. Các món đồ như sách, bút, và micro cũng có ý nghĩa tương tự.

Những vật dụng thường xuất hiện trong mâm bốc đồ ngày thôi nôi

Tổng kết

Tổ chức lễ thôi nôi cho bé trai và bé gái là một trong những hoạt động văn hoá truyền thống đặc biệt của người Việt. Việc chuẩn bị kỹ lưỡng và tuân thủ nghi thức sẽ giúp cho lễ cúng trở nên ý nghĩa và tạo ấn tượng sâu sắc. Mong rằng bài viết này đã cung cấp đầy đủ thông tin cần thiết để bạn tổ chức một lễ thôi nôi thành công và ý nghĩa cho bé yêu của mình.

Nguồn ảnh: CITETGDD