Hướng dẫn cách đấu tụ điện máy bơm nước 1 pha đúng kỹ thuật

Cách đấu tụ điện máy bơm nước 1 pha

Máy bơm nước trở thành một thiết bị quan trọng trong mạch nước gia đình hiện nay. Vì hoạt động trong môi trường ẩm ướt và chật hẹp, máy bơm thường gặp các vấn đề như cháy động cơ hay sự cố hỏng.

Một số gia đình khi máy bơm bị hỏng có thể mua máy bơm mới, nhưng cũng có những gia đình muốn tận dụng máy bơm cũ để tiết kiệm chi phí. Tuy nhiên, việc sử dụng lại máy bơm cũ có thể gặp phải các vấn đề khác như đấu dây điện sai, khiến máy bơm không hoạt động hiệu quả và dễ gây hỏng hóc.

Là một thợ sửa chữa máy bơm kinh nghiệm, Đức Hùng hiểu và thông cảm với các bạn. Ông có kiến thức về các loại máy bơm cũ chất lượng tốt hơn so với máy bơm liên doanh hay được sản xuất trong nước.

Hôm nay, Đức Hùng muốn chia sẻ với các bạn cách đấu tụ điện máy bơm nước 1 pha một cách chuẩn nhất để các bạn có thể tự làm.

Tụ điện trong máy bơm nước có tác dụng gì?

Máy bơm nước sử dụng động cơ điện 1 pha với nguồn điện xoay chiều 220V. Để tạo ra momen xoắn khi khởi động, máy bơm cần sử dụng tụ điện hay tụ đề.

Tụ điện trong máy bơm nước được kết nối tiếp với một trong hai cuộn dây để tạo góc lệch (điện) 90 độ với cuộn còn lại, từ đó tạo tác động lực lên rotor và kích hoạt quay rotor máy bơm.

Cách tính tụ đề cho động cơ máy bơm 1 pha

Cách tính tụ đề cho động cơ máy bơm 1 pha

Với một số hãng máy bơm, thông số tụ điện được in trên tem mác của động cơ. Tuy nhiên, với nhiều hãng, không có thông số này, điều này gây khó khăn cho những người chưa có kinh nghiệm trong sửa chữa máy bơm.

Do đó, cần áp dụng công thức tính tụ đề cho động cơ máy bơm 1 pha để đảm bảo tính chính xác và chuẩn xác.

Bạn có thể tính tụ đề theo công thức sau:

I = P / U / k
  • Với k = 0.8
  • I là dòng điện định mức của động cơ
  • P là công suất của động cơ
  • U là điện áp của động cơ
Uf = I X 1000 / U x cos Φ
  • Với cos Φ = 0.90
  • Với công thức trên, Uf có sai số 10%

Ví dụ: Máy bơm ly tâm có công suất 750W làm việc với nguồn điện áp 220V 50Hz.

Áp dụng công thức trên, ta có:

  • I định mức = 750 / 220 / 0.8
  • I = 4.2 A
  • Uf = 4.2 X 1000 / 220 X 0.9
  • Uf = 20f

Sơ đồ đấu dây máy bơm nước 1 pha 3 đầu dây

Sơ đồ đấu dây điện máy bơm 1 pha 3 đầu dây

Thông thường, các máy bơm khi xuất xưởng đi kèm với 3 đầu dây điện, gồm:

  • 1 dây chung
  • 1 dây đề
  • 1 dây chạy

Sơ đồ đấu dây máy bơm nước 1 pha 4 dây

Sơ đồ đấu dây tụ điện máy bơm 1 pha 4 dây

Với các máy bơm có 4 đầu dây ra, thường đó là máy bơm đã được quấn lại động cơ. Trong quá trình quấn rotor máy bơm nước, thợ sửa máy bơm không đấu đầu cuối của cuộn chạy và cuộn đề với nhau, mà cho chúng ra ngoài.

Cách xác định đầu dây điện máy bơm 1 pha

Để xác định đầu dây cuộn chạy và đề, bạn cần chuẩn bị đồng hồ đo VOM hoặc đồng hồ điện tử.

Cách xác định đầu dây điện máy bơm 3 đầu dây

Cách xác định đầu dây điện máy bơm 1 pha

Bạn sử dụng đồng hồ VOM và chuyển nó sang vị trí đo Ω (ohm).

Đặt một que đo vào một dây làm chuẩn que đo, sau đó lần lượt đo hai dây còn lại. Cặp dây nào có điện trở ôm lớn nhất chính là cặp chạy và đề. Chân còn lại là dây chung.

Xác định dây chạy và dây đề: Dùng một que đo gắn vào dây chung, que còn lại gắn vào hai dây còn lại. Cặp nào có điện trở lớn hơn là dây đề. Dây còn lại có điện trở thấp hơn là dây chạy. Bằng cách trên, bạn đã xác định được dây chung, dây chạy và dây khởi động của động cơ máy bơm 1 pha.

Cách xác định đầu dây điện máy bơm 4 đầu dây

Cách xác định đầu dây điện máy bơm 4 đầu dây

Để xác định các đầu dây động cơ, bạn chuyển đồng hồ đo sang vị trí đo Ω (ohm).

Đặt que đo vào một dây bất kỳ, que còn lại chạm vào các dây còn lại và quan sát đồng hồ đo. Nếu đo đầu dây nào đồng hồ hiển thị số hoặc lên kim, bạn đánh dấu đầu dây đó và ghi thông số ra giấy.

Sau khi xác định được hai dây của một cuộn dây, hai cặp dây còn lại là một cuộn dây khác. Bạn tiến hành đo hai dây còn lại để xem thông số đồng hồ.

  • Nếu giá trị của cặp dây sau lớn hơn cặp dây trước thì đó là cặp dây đề.
  • Nếu giá trị của cặp sau nhỏ hơn thì đó là cặp dây chạy.

Cách đấu tụ điện máy bơm nước 1 pha

Cách đấu tụ điện máy bơm 3 dây

Cách đấu tụ điện máy bơm 3 dây

Sau khi xác định đầu dây, bạn có thể đấu tụ điện theo sơ đồ trên:

  1. Dây chạy đấu với một sợi dây nguồn vào.
  2. Dây đề đấu với một đầu tụ điện.
  3. Đầu dây tụ điện còn lại nối với dây chung và đầu dây nguồn còn lại.

Sau khi đấu xong dây điện, bọc cách điện cẩn thận. Bạn cắm điện cho máy chạy và quan sát hoạt động của máy bơm. Kiểm tra xem động cơ có nóng hay không. Nếu động cơ chạy êm, không nóng chạy đúng chiều, bạn đã đấu đúng cuộn dây.

Cách đấu tụ điện máy bơm 4 dây

Cách đấu tụ điện máy bơm 4 dây

Với máy bơm 4 đầu dây, sau khi xác định cặp cuộn chạy và cặp cuộn đề, bạn quan sát sơ đồ trên và nối dây như sau:

  1. Bạn nối một đầu dây của cuộn chạy với một dây của cuộn đề thành dây chung.
  2. Đầu dây chạy nối với một dây nguồn.
  3. Đầu dây cuộn đề còn lại nối với một đầu tụ điện. Đầu dây tụ điện còn lại nối với dây chung và đầu dây nguồn còn lại.

Sau khi nối dây hoàn tất, bạn quấn cách điện cẩn thận và cắm điện để kiểm tra hoạt động của máy bơm.

Hãy để ý và quan sát xem máy bơm quay đúng chiều động cơ hay không. Nếu máy chạy không nóng và quay ngược chiều, hãy đảo lại vị trí hai cuộn dây đề cho nhau.

Cách đấu dây tụ điện máy bơm hỏa tiễn 1 pha

Hộp đấu tụ điện máy bơm hỏa tiễn 1 pha

Máy bơm hỏa tiễn là máy bơm được đặt dưới đáy giếng, ngập trong nước hoặc chất lỏng. Do máy bơm hỏa tiễn đặt chìm dưới nước, nên yêu cầu máy bơm phải kín nước tuyệt đối.

Để thuận tiện cho việc sửa chữa máy bơm hỏa tiễn, các nhà sản xuất thường thiết kế đấu tụ điện máy bơm hỏa tiễn 1 pha bằng hộp bảo vệ rời để dễ dàng kiểm tra và sửa máy bơm hỏa tiễn.

Sơ đồ đấu dây tụ điện máy bơm hỏa tiễn 1 pha

Sơ đồ đấu tụ điện máy bơm hỏa tiễn 1 pha

Quan sát sơ đồ hộp đấu tụ điện trên bao gồm các phụ kiện như:

  • Cầu đấu điện
  • Công tắc nguồn
  • Role bảo vệ quá tải
  • Tụ điện
  • Hộp bảo vệ
  • Máy bơm hỏa tiễn
  • Phao điện chống cạn và van phao điện chống tràn

Sơ đồ cách đấu tụ điện máy bơm hỏa tiễn 1 pha

Cách đấu điện máy bơm hỏa tiễn 1 pha

Để đấu chính xác đầu dây điện máy bơm hỏa tiễn, trước tiên bạn cần đo xác định đúng 3 dây đầu ra của máy bơm:

  1. Dây chạy
  2. Dây chung
  3. Dây khởi động

Với máy bơm mới, bạn không cần đo mà chỉ cần đấu nối đúng màu sắc dây với nhau là được. Với máy cũ đã quấn rotor máy bơm nước, bạn phải đo lại bằng đồng hồ giống như cách đo máy bơm nước 1 pha thông thường.

Sau khi xác định chính xác các đầu dây, bạn tiến hành nối dây với hộp bảo vệ như sau:

  • Dây nguồn pha lửa (L) đi vào công tắc nguồn sau đó nối tiếp với một chân của role bảo vệ quá tải.
  • Pha lửa từ chân còn lại của role bảo vệ quá tải tới cầu đấu chân chung giữa dây chung của máy bơm hỏa tiễn và một chân tụ điện.
  • Dây còn lại của tụ điện được nối vào dây đề của máy bơm hỏa tiễn.
  • Dây nguồn pha mát (N) được nối với một chân của phao điện chống cạn với cầu đấu. Dây còn lại của phao điện chống cạn nối với một dây của phao điện chống tràn.
  • Dây còn lại của phao điện chống tràn được nối với dây chạy của máy bơm hỏa tiễn.

Đức Hùng vừa chia sẻ cho các bạn cách đấu tụ điện máy bơm nước 1 phasơ đồ điện máy bơm nước 1 pha. Với cách trên, Đức Hùng chắc chắn rằng bạn sẽ đấu tụ thành công!