Cách đọc trị số và ý nghĩa tụ điện

Một tụ điện là một linh kiện điện tử thụ động được tạo bởi hai bề mặt dẫn điện được ngăn cách bởi điện môi (dielectric). Khi có chênh lệch điện thế tại hai bề mặt, tại các bề mặt sẽ xuất hiện điện tích cùng cường độ, nhưng trái dấu.

Sự tích tụ của điện tích trên hai bề mặt

Sự tích tụ của điện tích trên hai bề mặt tạo ra khả năng tích trữ năng lượng điện trường của tụ điện. Khi chênh lệch điện thế trên hai bề mặt là điện thế xoay chiều, sự tích luỹ điện tích bị chậm pha so với điện áp, tạo nên trở kháng của tụ điện trong mạch điện xoay chiều.

Về mặt lưu trữ năng lượng, tụ điện có phần giống với ắc-quy. Mặc dù cách hoạt động của chúng khác nhau, nhưng chúng đều cùng lưu trữ năng lượng điện. Tụ điện thì đơn giản hơn, nó không thể tạo ra electron – nó chỉ lưu trữ chúng. Tụ điện có khả năng nạp và xả rất nhanh. Đây là một ưu thế của nó so với ắc qui.

Ý nghĩa của giá trị điện dung trên tụ điện

Để đặc trưng cho khả năng tích trữ năng lượng điện của tụ điện, người ta sử dụng khái niệm điện dung. Điện dung càng cao thì khả năng tích trữ năng lượng của tụ điện càng lớn và ngược lại. Giá trị điện dung được đo bằng đơn vị Farad (F), nhưng trong các mạch điện tử, các giá trị tụ thường được đo bằng các đơn vị nhỏ hơn như microfarad (μF), nanofarad (nF) hay picofarad (pF).

1 F = 10^6 μF = 10^9 nF = 10^12 pF

Cách đọc giá trị điện dung trên tụ điện

Để đọc giá trị điện dung trên tụ điện, ta có các cách sau:

  • Với tụ hoá: Giá trị điện dung của tụ hoá được ghi trực tiếp trên thân tụ. Tụ hoá có phân cực (-) và (+) và luôn có hình trụ.

  • Với tụ giấy, tụ gốm: Giá trị được ghi bằng ký hiệu. Cách đọc: Lấy hai chữ số đầu nhân với 10 (mũ số thứ 3). Ví dụ, tụ gốm ghi giá trị là 474K có nghĩa là 47 x 10^4 = 470000 pF = 470 nF = 0.47 μF. Chữ K hoặc J ở cuối là chỉ sai số của tụ điện.

Ý nghĩa của giá trị điện áp ghi trên tụ điện

Bất kể tụ điện nào, giá trị điện áp được ghi ngay sau giá trị điện dung. Đây chính là giá trị điện áp cực đại mà tụ chịu được. Lắp tụ vào mạch điện, người ta thường chọn tụ có giá trị điện áp Max cao hơn khoảng 1,4 lần so với điện áp của mạch.

Đọc và hiểu giá trị tụ điện là rất quan trọng để lựa chọn và sử dụng tụ đúng cách trong mạch điện tử.